Home Actueel Hoe het kantoor kan bijdragen aan aantrekkelijk werkgeverschap

Publicaties
Henk-Jan Hoekjen

Hoe het kantoor kan bijdragen aan aantrekkelijk werkgeverschap

Het kantoor 4 minuten leestijd

Organisaties willen aantrekkelijk zijn voor (potentiële) medewerkers, zeker in tijden waarin goed personeel schaars is. De fysieke werkomgeving kan hierin een rol spelen. In het onderzoek naar de ‘impactvolle werkomgeving’ komen verschillende mechanismes naar voren die een positieve bijdrage kunnen leveren aan bijvoorbeeld de effectiviteit en gezondheid van de gebruikers van een werkomgeving.    

Artikel 7:611 van het Nederlandse Burgerlijk Wetboek stelt dat de werkgever en de werknemer verplicht zijn zich als een goed werkgever en een goed werknemer te gedragen. In het wetsartikel wordt onder meer vermeld dat de werkgever moet zorgdragen voor een veilige en gezonde werkomgeving. Hiermee vormt de bepaling in het Burgerlijk Wetboek een borging voor de redelijkheid en billijkheid van de arbeidsrelatie.

Maar om een aantrekkelijk werkgever te zijn, is meer nodig dan alleen redelijkheid en billijkheid. ‘Aantrekkelijk werkgeverschap’ kan worden gedefinieerd als ‘de verwachte voordelen die een potentiële werknemer voorziet bij het gaan werken voor een specifieke werkgever’. Het gaat daarbij om de mate waarin een organisatie in staat is talent aan te trekken, te behouden en te motiveren. Aantrekkelijk werkgeverschap is voor de rijksoverheid een belangrijke waarde, die expliciet geformuleerd wordt.    

In de wetenschappelijke literatuur worden vijf aspecten genoemd die relevant zijn voor aantrekkelijk werkgeverschap:    

  • Interest value: de mate waarin een werknemer zich aangetrokken voelt tot een organisatie omdat deze een uitdagende werkomgeving biedt, met nieuwe werkpraktijken waarin een werknemer op creatieve wijze kan werken aan innovatieve producten en diensten.
  • Social value: de mate waarin een werknemer zich aangetrokken voelt tot een organisatie omdat deze een leuke en fijne werkomgeving biedt, met goede collegiale relaties en een fijne teamsfeer.
  • Economic value: de mate waarin een werknemer zich aangetrokken voelt tot een organisatie omdat deze een bovengemiddeld salaris, baanzekerheid en promotiekansen biedt.
  • Development value: de mate waarin een werknemer zich aangetrokken voelt tot een organisatie omdat deze (zelf)erkenning biedt en kan gelden als een goede carrièrestap.
  • Application value: de mate waarin een werknemer zich aangetrokken voelt tot een organisatie omdat deze de werknemer in staat stelt om haar/zijn kennis over te dragen op anderen.

De rol van kantoor in aantrekkelijk werkgeverschap

Niet al deze aspecten zijn direct te beïnvloeden met de fysieke werkomgeving. Een kantoor bepaalt bijvoorbeeld niet het salaris of de promotiekansen van medewerkers. Maar de werkomgeving heeft wel degelijk invloed op verschillende aspecten van aantrekkelijk werkgeverschap. Denk aan de mogelijkheden om prettig samen te werken, de vrijheid om een passende werkplek te kiezen, de sociale verbinding met collega’s en de organisatie, en de mate waarin verschillende medewerkers zich ondersteund en welkom voelen.

Het kantoor is meer dan alleen een plek waar het werk wordt uitgevoerd. De fysieke werkomgeving is een van de factoren die kunnen bijdragen aan aantrekkelijk werkgeverschap. Uit het onderzoek De impactvolle werkomgeving komen zes invalshoeken naar voren die laten zien hoe het kantoor hieraan kan bijdragen. In de onderstaande tabel zijn de bevindingen samengevat.

Invalshoek

Impact op aantrekkelijk werkgeverschap

Tevredenheid met het kantoor

Een positieve beleving van kantoor kan de tevredenheid met de organisatie als geheel versterken. Structurele knelpunten van het kantoor, zoals ventilatie, temperatuur, akoestiek, binnenklimaat, privacy en overlegmogelijkheden verminderen de algehele tevredenheid met kantoor. Het betrekken van gebruikers is cruciaal voor gewenst gebruik en gedrag in de werkomgeving.

Samenwerken

In een hybride context voegt het kantoor vooral waarde toe wanneer het ontmoeting, overleg, informele afstemming en samenwerking goed ondersteunt. Voldoende overlegruimte, ruimtelijke openheid, goede digitale vergaderfaciliteiten en een passende balans tussen open en gesloten ruimtes dragen hieraan bij.

Autonomie

Keuzevrijheid in werklocatie en werkplekgebruik versterkt tevredenheid, welzijn en ervaren taakprestaties. Kantoorbezoek wordt aantrekkelijker wanneer het wordt ervaren als een bewuste keuze in plaats van een verplichting. Binnen het kantoor draagt een gevarieerde werkplekmix bij aan autonomie doordat medewerkers kunnen kiezen voor een plek die past bij hun activiteit en voorkeur.

Sociale verbinding & identiteit

Het kantoor ondersteunt sociale verbinding doordat het fysieke ontmoeting, spontane interactie en informele uitwisseling mogelijk maakt. Daarnaast kan de werkomgeving organisatie-identiteit zichtbaar maken via symboliek, inrichting en herkenbaarheid. Daarmee draagt het kantoor bij aan verbondenheid met team en organisatie.

Inclusie en diversiteit

Een inclusieve werkomgeving zorgt ervoor dat medewerkers zich gezien, erkend en gefaciliteerd voelen. Variatie, toegankelijkheid, prikkelarme plekken, ergonomisch passend meubilair en controle over de werkplek kunnen uitsluiting verminderen en medewerkers met uiteenlopende fysieke, cognitieve en sociale behoeften beter ondersteunen.

Imago

Het kantoor fungeert als uithangbord naar potentiële medewerkers en andere stakeholders: het communiceert waar de organisatie voor staat en hoe zij werk en samenwerking organiseert. Dit gebeurt onder meer via inrichting, architectuur, esthetiek, locatie, kwaliteit, toegankelijkheid, gezondheid en duurzaamheid van de voorzieningen.

De impactvolle werkomgeving

Het kantoor is meer dan alleen een kostenpost of facilitaire voorziening. In onderzoek naar de impact van de werkomgeving brengt het CFPB in kaart hoe de fysieke werkomgeving kan bijdragen aan organisatiedoelen. Daarbij wordt gekeken naar drie samenhangende perspectieven: gezondheid, aantrekkelijk werkgeverschap en de effectiviteit van medewerkers en organisaties. Het onderzoek is uitgevoerd door het CFPB in opdracht van de categorie Werkplekomgeving van Rijkswaterstaat en kwam tot stand met financiering van A+O fonds Rijk.

Lees de volledige onderzoeksrapportage op de CFPB-kennisbank

 

 

Dit artikel is geschreven door

Henk-Jan Hoekjen

Henk-Jan Hoekjen is senior onderzoeker en kennis-manager

Meer over de auteur

Meer artikelen

Naar artikelen overzicht Naar thema “Het kantoor”